-Almmuhus-
OĐĐASATGáibida buot goaskimiidda bidjat GPS-rusttegiid

Gáibida buot goaskimiidda bidjat GPS-rusttegiid

-

-

Ovddádusbellodaga mielas ferte ođđa teknologiija váldot atnui go sin mielas lea dálá boraspiriid hálddašeapmi endorii. 

Ávjovári válgabiirre Ovddádusbellodaga nubbekándidáhtta Ellen Inga Kristina Hætta lea eddon dálá dilálašvuohta boraspiriid ektui.  Son oaivvilda ahte dál lea áigi rievdadit boraspirehálddašeami organiserema. Son čujuha loguide mat čájehit ahte diibmá ledje 70 proseantta boraspirebuhtadusohcama mat hilgojuvvojedje. 

– Dan vuođul sáhttá jearrat lea go boraspiriid hálddašeapmi riekta organiserejuvvon, go lea nu stuora erohus ohcamiin ja man oallugat ožžot buhtadusa. Hálddašeapmi, mii lea lagabus álbmoga ja ealáhusaid, sáhttá addit eanet realisttalaš lahkoneami dasa mii duođai lea boraspirevahát, čilge Hætta.

Su oainnu mielde sáhtášii sirdit hálddašeami suohkaniidda, ja dan ládje olahit dan. Mearrádusat sáhttet de ovddiduvvot jođánit, lagabus álbmoga ja šaddá nannosat demokráhtalaš legitimitehta.

Hætta mielas lea áigi ođasmahttit Norgga boraspirepolitihka, ja diktit bivdit eanet goaskimiid go dat dagahit stuora roasu bohccuide, ja dat ges čuohcá elliidčálgui ja gánnihahttivuhtii.

Buoret gearggusvuohta

Hætta dieđuid mielde čájehit logut rovbase.no neahttasiiddus ahte eanas guovlluin leat boraspiret mat godde eanet bohccuid go dan mii olle olbmuide borramuššan. Ovdamearkka dihte Oarje-Finnmárkkus njuvve 26 497 bohcco, ja boraspirevahágiid ohce 27 169 bohcco ovddas.

Dasa lassin biđgejit ealuid, ja dasa ii gávdno gearggusvuohta mii veahkeha. Dan vásihii Hætta ieš mannan giđa go ledje johtime geasseorohahkii. De bohte čieža goaskima mat hádjeje ealu. Hætta muitá man veahkkát sii ledje, ja go geahččaledje riŋget Fylkkamánnái, de eai ožžon ovdal go máŋga beaivvi maŋŋel vástádusa.

– Jáhkkit ahte livččii buoret go livččii suohkaniin hálddašeapmi, go de suohkan ieš diehtá movt dilli lea, ja ieš mearrida movt čoavdit, dadjá Hætta. Sii geavahedje máŋga beaivvi čohkket ealu fas. De ii lean šat áigi ohcat ráppiid duođaštussan, juoga mii lea lassinoađđi eaiggádiidda mii ii livčče dárbu Hætta mielas. 

Merket

Eará doaibmabidju man Hætta oaivvilda galggašii bargot, lea merket buot goaskimiid. Dan ládje sáhttá álkit diehtit juste ollu leat, ja álkit jávkadit goaskimiid mat dagahit roasu guohtuneatnamiin. 

– GPS-merken maid sáhttá dagahit unnit riiddu goaskinloguid hálddašeami birra, ja lea álkit diehtit man ollu goaskimat leat. Statistihkat maid čájehit ahte goaskin lea dat mii eanemus bohccuid vahágahttá, muitala Hætta. 

Su mielas lea dehálaš ahte go gávdno dat teknologiija, de fertešii maid váldit atnui dan nu jođánit go vejolaš.

Ii doaimma

Oarje-Sievjju ovdaolmmoš Nils Henrik P. Sara lea áiggiid čađa čuvvon boraspirepolitihka, ja lea ovttaoaivvilis ahte dálá boraspirepolitihkka ii doaimma.

– Eiseválddit eai oro doahttaleame dan maid olbmot ieža vásihit ja oidnet. Dál lea maid hui soaittáhaga maid oažžu vahágiid ovddas, dadjá Sara.

Sin geasseorohagas vásihit maid ahte goaskimat váldet bohccuid, maid de lea váttis gávdnat duođaštussan. Sara oaidná maid positiiva beliid sirdit hálddašeami, muhto ii jáhke eiseválddiid luoitit dan earáide vaikko suohkandásis livččii su mielas eanet ipmárdus ja gos leat lagabus dáhpáhusaid.

– Leat dieđusge ollu buorre evttohusat boahtán ovdal maid, muhto eiseválddit leat hilgon daid. In jáhke sin luoitit earáide dan hálddašeami, oaivvilda Sara. 

Son maid deattuha ahte livččii dehálaš geahččalit ođđa evttohusaid, vai dihtet doibmet go doaibmabijut.

Ávvir lea váldán oktavuođa Dálkkádat- ja birasgáhttendepartemeanttain, muhto doppe eai astan vástidit makkár jurdagat leat dasa ahte addit suohkaniidda válddi hálddašit boraspiriid, ja merket buot goaskimiid GPS-rusttegiiguin.

-Almmuhus-