-Almmuhus-
KULTUVRADoaivu stuorra beroštumii luohtái

Doaivu stuorra beroštumii luohtái

-

-

Semináras «Luohti ja Luođi dajahusat»  galgá Harald Gaski logaldallat luođi birra. 

Guovdageainnu allaskuvllas galgá leat seminára Luođi ja luođi dajahusaid birra, maid Girjjálašvuođaguovddáš doallá. Sámi kultuvrra ja girjjálašvuođa professor Harald Gaski muitala ahte fádda lea hui viiddis jus geahččá sihke maŋos ja ovddasguvlui. 

– Mii guoskkahit man láhkai luohti lea rievdan áiggiid čađa, muhto mu bargu semináras lea čilget dan juoigama doaimma servodagas.  Gaski muitala maid ahte luohti lea rievdan dán rádjai.

Son áigu veaháš guoskkahit dasa movt luođi leat ávkkástallan dološáiggis ja makkár ávkki das oidnet odne. 

Son áigu maid hupmat man láhkai luohti addá identitehta ja movt dat čatná olbmuid oktii.

Son áigu maid geahččat dajahusaid dološ luđiin ja movt dat leat rievdan otnážii. – ja geavahan veaháš boares teakstaovdamearkkaid, nu ahte mun dáhkidan ahte in áiggo juoigat, dadjá Harald Gaski.

Luohte dajahusat

Gaski áigu hupmat eanamus dan birra movt luohtedajahusat leat rievdan áiggi mielde go luohti lea rievdan.

– Movt dat leat rievdan ja nuppástuvvan dán ođđa áiggis. Dasa leat sihkkarit dievva sivat. 

Luohti rievdan 

Gaski muitala ahte ovdalašáigge lei luohti čatnon lagas oktavuođaide, ja dan sivas ii leat beaggán miehtá máilmmi. 

– Ii leat beaggán miehta máilmmi nu go dál, ja dat maid váikkuha man láhkai dajahusat šaddet, dadjá Gaski.

Dehálaš seminára 

Gaski muitala ahte dát seminára lea dehálaš máŋgga dáfus.

– Muhto erenoamážit go juoigan lea ožžon dákkár fuomašumi Norggas ja muđui Davviriikkain daid maŋemuš jagiid.  

Son muitala ahte go historjjálaččat geahččá, de lea luođis duođai dakkár seremoniealla posišuvdna sámi servodagas. 

– Ovttaláhkai juoigan lea dat lagamus mii dus sáhttá leat, muhto dat maid ovttaláhkai čájeha gii don leat, dadjá Gaski. 

Gaski muitala maid ahte luohti čájeha máilbmái mii ja gii sápmelaš lea,. Dat lea šaddan sápmelaččaid identitehta. 

 –Luohti lea geavahuvvon máilmmis čalmmustahttet sápmelašvuođa, muitala Gaski 

Gaski namuha vel dan makkár posišuvdna luođis lea dálá servvodagas

– Juoigan lea fas ožžon nana posišuvnna servodagas. 

Gaski muitala ahte lea ráhkkaneame seminárii, ja lea ge jurddašeame makkár fáttáid lea dehálaš čalmmustahttit. Sus ii leat nu guhkes áigi logaldallat ja de ii sáhte nu vuđolaččat mannat fáddá sisa. 

– Smiehtan mii lea dehálaš, go ii leat nu guhkes áigi, dadjá Gaski.

Diehtojuohkin 

Gaski muitala ahte sii áigot dáinna seminárain oažžut ovdán diehtojuohkima, muhto maiddái oažžut olbmuid ságastallat dán fáttá birra. 

–Oažžut johtui ságastallama das man guvlui luohti lea manname, go mun hálan juoigama birra eambbo obbalaččat. 

Son ii huma dušše Davvi-sámi luđiid birra, muhto luđiid miehtá Sámi. 

– Guovdageainnus ja Kárášjogas šaddá sihkkarit eambbo sáhka sin báikkálaš luđiin ja makkár rievdadusaid dain oidnet, dadjá Gaski.

Stuorra beroštupmi 

Gaski doaivu olbmuid gaskkas hui stuorra beroštumi juste dán fáddái, go luohti lei hui heajos dilis 60-70 logus 

 – Dál lea goit fas lassánan beroštupmi luohtái daid čeahpes artisttaid bokte geat mis leat, ja dat vuohki mo juoigan lea gaskkustuvvon servodahkii. 

Son lohká dán fáttá hui miellagiddevaš ja illuda go beroštupmi luohtái lassána. 

Eará logaldallit 

Earát geat galget logaldallat semináras leat Ántte Mihkkal Gaup ja Anders Mathisen Skum.

-Almmuhus-