-Almmuhus-
-Almmuhus-

OAIVILAT

Dát lea oaivilčálus, cealkámuš, kommentára dahje kronihkka maid ekstearna čálli lea čállán. Čállosis ovddiduvvojit čálli oainnut, guottut ja oaivilat. 

Ullu ja sámi duoji birra

-

-

Nordkalottfolket áirras Gry Warth lea vuohon čállán kronihka, dán háve rahčama birra mearrasámi duoji ja bivttaskultuvrra ovddas. Ledjen sávvan ovddit kronihkainan loahpahit digaštallama, muhto lea dárbu fas njulget Warth boasttuipmárdusa.

Warth dadjá kronihkastis ahte dan botta go eanas siseatnama sámi duojit ožžot duodjemearkka ja vejolašvuođa ohcat doarjaga Sámedikki doarjjaortnegiin, de giddejuvvojit dat vejolašvuođat riddoguovllu árgabeai- ja čikŋabiktasiidda.

Dás ferten divvut: Sámedikkis leat guhtta iešguđetlágan doarjjaortnega duojis:

1) Márkanheiveheapmi

2) Investeren- ja ovddidandoarjja, konsuleantaveahkki, álggahandoarjja ja prošeavttat

3) Gelbbolašvuohta, oahpahus ja kurssat

4) Čálgoortnegat

5) Doaibmadoarjja 

6) Duodjebádji.

Dušše okta dáin doarjjaortnegiin vuoruha árbevirolaš duoji, ja dat lea doaibmadoarjjaortnet. Dan galggašii Warth maid diehtit, go Sámedikki dievasčoahkkin mearridii jagi 2024 bušeahtas ahte doaibmadoarjaga ulbmil galgá leat jođihit eanet iežas duddjon árbevirolaš duoji. Buot eará doarjjaortnegat leat rahpasat buot sámi duojáriidda geain lea iežas fitnodat.

Lea áibbas boastut Warthas gohčodit dan Sámiráđi árbevirolaš duoji gáržžes meroštallamin. Olu duojárat, duodjeorganisašuvnnat ja -ásahusat sihke Norggas, Ruoŧas ja Suomas leat mielde hábmeme ovdamearkalisttu mii čađagaskka ovdána. Ii dan sáhte gohčodit gáržin.

Mii diehtit buohkat ullu dehálašvuođa sámi duojis, ja erenoamážit mearrasámi duojis. Go Warth dadjá:

«Når det NSR-ledete sametingsrådet stiller seg bak at ullplagg, bortsett fra luer og votter, ikke er en del av det tradisjonelle samiske håndverket, så er det naturlig å spørre: Hva mener dere at sjøsamene kledde på seg i det våte og vindfulle klimaet ved kysten?» 

(Go NSR-jođihuvvon sámediggeráđđi ii oaivvil ullobiktasiid, earret go gahpiriid ja fáhcaid, leat oassi sámi árbevirolaš duojis, de lea lunddolaš jearrat: Makkár gárvvuid dii jáhkkibehtet mearrasámiid atnán riddoguovllu njuoska ja garra dálkkiin?),

de livččii Warth álggos galgan lohkat ovdamearkalisttu. Dalle livččii son diehtán ahte ullu ja láigi leat dohkkehuvvon ávdnasat ovdamearkka dihtii ulloliinniide, ulloránuide, fáhcaide, ulloleasttuide, ullobittuide, ullokártáŋkkaide, ullocokkaldagaide, vuoddagiidda, boahkániidda, holberavdii, ja ollu eará dujiide. Duojáriidda geat háliidit oaidnit listtu, de gávdno dat dás: Ovdamearkalistu SÁ – beaiváduvvon cuoŋománus 2024.docx (www.samitrademarks.com)

Vástádus Warth čuoččuhussii mii guoská dasa ahte ulloduoji ferte gođđinsákkiiguin gođđit lea, ahte fáhcaid goit sáhttá gođđinsákkiiguin gođđit. Ja suohkuid. Ja cokkaldagaid. Ja ullobittuid. Ja ollu eará árbevirolaš dujiid.

Mun háliidan fas muittuhit ahte duodjeorganiserema rievdadusat leat buktán ollu buori dan árbevirolaš ealáhussii mii duodji lea, dainna lágiin ahte leat registrerejuvvon ollu eanet duojárat. Mun seammás muittuhan ahte nubbi organisašuvdna, Sámiid duodji, lea duhtavaš dálá ortnegiin. Seamma guoská eará sámi duojáriidda. Loahpas háliidan vel muittuhit ahte ovdamearkalistu lea dokumeanta mii ovttatládje ovdána, ja mun ávžžuhan duojáriid buktit oaiviliiddeset dan listui. Ovddideatnot buohkat duodjeealáhusa buriin vugiin.

-Almmuhus-