-Almmuhus-
OĐĐASATSávvá ahte giđđa­lodden heaitti­huvvo oalát

Sávvá ahte giđđa­lodden heaitti­huvvo oalát

-

-

Norgga Ornitologasearvvi luonddugáhttenráđđeaddi Martin Eggen oaivvilda giđđaloddema leat radikála spiehkastahkan Norgga loddebivddus, go lea lohpi báhčit lottiid monnenáiggis. Son lea čielggas dainna ahte dát bivdovuohki ferte heaittihuvvot.

Ávvira videoáššis «Okta loddi, duhát jurdaga»  oaivvildit loddejeaddjit ahte giđđalodden lea árbevirolaš bivdinmálle ja ahte dát galggašii beassat seailluhuvvot viidásit boahttevaš buolvvaide. Dása ii leat Norgga Ornitologasearvi ovttaoaivilis. 

Radikála spiehkastat

Norgga Ornitologasearvvi luonddugáhttenráđđeaddi Martin Eggen lohká sin searvvis eai leat mielas makkárge giđđaloddemii, leaš dál Guovdageainnus dahje eará guovlluin Norggas dahje Eurohpás. Sin oainnu mielde ii leat riekta báhčit lottiid monnenáiggis giđđat, muhto baicca ávkkástallat dan badjebáhcaga mii lea čakčat. 

– Ollu lottit eai ceavzze dálvvi badjel, ja danne lea čakčabivdu gos ávkkástallá dan badjebáhcagis mat liikká dáidet jápmit dálvvis.  Nuorra lottiin lea stuora jámolašvuohta čakčadálvvi, ja dat lea Norgga loddebivddu vuolggasadji.  Giđđalodden Guovdageainnus lea oalle radikála spiehkastat dan vuolggasajis, ja dat lea oalle earenoamáš ahte lea oba lohpi ge báhčit lottiid giđđat, dadjá Eggen. 

– Dat gievrramus lottit cevzet dálvvi, ja dat galget monnet fas giđđat. Jus daid báhčá de dat lunddolaččat dieđusge eai monne. 

Lottiid advokáhtat

Son oaivvilda loddebivddu monnenáiggis váikkuhit njuolga daidda lottiide mat galget monnet, ja ahte livččii buoret jus livččii báhčán vihtta-guhtta lotti čakčat iige obanassiige giđđat.

– Mii háliidit ahte lottiin galgá ráfi leahkit monnenáiggis. Dainna mii bargat hui ollu, sihke beatnatveaddingeatnegasvuođain ja čáhcemohtorjohtolagain. Mii leat dego lottiid advokáhtat ja boahtit bargat dan ovddas mii min oaivila mielde luondduhálddašeamis lea buoremus lottiide. Giđđalodden váikkuha jođánit nálledillái, lohká Eggen. 

Bahá báhčit boastut

Čuonjá, stuoračuonjá ja giljobaš leat moadde dain čáhcelottiin maid ii leat lohpi bivdit giđđat. Čuonjá lea ráfáiduhtton Finnmárkkus birra jagi, muhto muđui Norggas lea lohpi dán bivdit borgemánu rájes. Eggen čilge manne ná lea.

– Okta sivvan dasa lea go leat nu ovttaláganat, de lea bahá báhčit boasttu lotti. Lea sáhka daid iešguđegelágan čuotnjágiid birra.  Finnmárkkus leat ollu stuoračuotnjágat ja gilbošat, mat leat áitojuvvon nálit. Eai gostege eará sajis Norggas čoahkkan buot dát čuotnjágat oktanaga, nu movt Finnmárkkus giđđat, muitala Eggen. 

Buoridanmunni lohkama ektui

Norgga ornitologasearvvis leat jahkásaččat prošeavttat mat gusket luonddubearráigehččui, mat leat vuođđun earret eará loddenáli rukseslistui. Daid prošeavttaid mielde maid árvvoštallojuvvo guđe loddenáliid lea dahje galgá go lohpi báhčit.

– Mii háliidivččiimet dieđusge ahte galggašii čađat gaskka bearráigeahčču leahkit. Muhto mii diehtit ahte lottit mat monnejit davvin, girdet fas lulás ja doppe lea buori muddui jeavddalaš lohkan ja mii oažžut oppalašgova loddenállidilis. Muhto seammás lea váttis diehtit juste makkár guovllus dát lottit bohtet, ja makkár guovllu nállái dat gullet. Jus galggašii oažžut buori gova makkár nálledilli lea Sis-Finnmárkkus de fertešii lohkama dahkat monnenáiggis doppe gos lottit leat monneme, čilge Eggen. 

Sávvá ahte heaittihuvvo

Martin Eggen lea čielggas dainna ahte Norgga ornitologasearvi lea guhká bargan  dan ovdii ahte giđđalodden ii galggašii leahkit lobálaš. 

– Mii leat ovdal dan cealkán, ja mii oaivvildit ain dan seamma. Mii sávvat ahte giđđalodden heaittihuvvo, lohká luonddugáhttenráđđeaddi Martin Eggen.

-Almmuhus-