-Almmuhus-
OĐĐASAT- Lea go dat duohta?

– Lea go dat duohta?

-

-

Sámit leat beahtahallan go Miss World gilvvuin Suoma ovddasteaddji áigu geavahit gáktelágan biktasa. Dát ii leat vuosttaš háve dáhpáhuvvan. Suoma beale Sámis digaštallet dán.

Suoma beale 23-jahkásaš Carola Miller galgá ovddastit Suoma Miss World -gilvvuin mat lágiduvvojit Kiinnás juovlamánu 12. beaivvi. Suoma nieida lea ieš válljen geavahit gáktelágan biktasa go buot gilvvu oassálastit galget čájehit álbmotbiktasiid, čállá Yle Sápmi.

 

– Vuot, lea go dat duohta?

Lei vuosttaš reakšuvdna Sámi oahpahusguovddáža sámegiela lektoris ja «Jagi sápmelaččas» Outi Länsmanis maŋŋá go logai ášši go Carola Miller áigu geavahit gáktelágan biktasa Miss World -gilvvuin.

Dakkár dáhpáhus Suoma bealde ii leat vuosttaš háve geavvan. 2010:s, 2014:s ja 2007:s ledje sullasaš dáhpáhusat go suopmelaččat geavahedje gáktelágan dahje sámelágan biktasiid. Maiddái mannan čavčča Visit Finland nammasaš fitnodat lei ráhkadan márkanfievrridanfilmma mas atne sámekultuvrra oassin. Sámit ledje suhttan. Earret eará Suoma Sámediggi válddii oktavuođa Visit Finland fitnodagain.


Outi Länsman. Govven: vuorkágovva

Álo go mii, sápmelaččat, čujuhit stuorra servodaga boasttuvuođaid, de gullat “eat mii diehtán”. Dalle dieđus, maŋŋá go Sámediggi válddii oktavuođa, de Visit Finland rievdadii filmma. Muhto mii álo gullat “mii eat diehtán”. Servodagas, skuvllain, lea unnán máhttu sámekultuvras, čilge Outi Länsman Ávvirii.

 

Reakšuvnnat

Ávvir lea váldán Suoma beale sámiiguin oktavuođa gullat maid oaivvildit áššis.


Pentti Pieski. Govven: priváhta

– Dohkketmeahttun dahku! Dás vuot oaidná man diehtemeahttumat suopmelaččat leat sámekultuvrra ektui. Orru gal hui ártet go Miss World -gilvvohallamii vállje coggat maskerádabiktasa, man sáhttá suohtastallangávppis oastit ja vaikko lešge vuohkkasit válmmaštuvvon Kiinnás, gos gilvvutge leat. Ja ártet, ahte dát fake-gákte-showa dáhpáhuvvá moanaid jagiid gaskka, suopmelaččat eai oro oahppamin, lohká City-Sámit jođiheaddji Pentti Pieski

 


Neeta Inari Jääskö. Govven: Priváhta

Jus dat galggašii sámevuođa dahje sámiid mo nu čalmmustahttit Suoma servodagas, de mo leage nu ahte máŋgalogi jagi gákteláganiid geavaheami maŋŋá ii Suoma servodat dieđe iige beroš baikkage sámiin? Dat lea áibbas jallas jurdda ahte dát livččii mo nu sámiide buorrin. Miss World -gilvvut lágiduvvojit dán jagi Kiinnás. Gilvvuide sáddejuvvo Suomas gilvvuin nubbin boahtán nieida, go fas vuoiti manná Miss Universum -gilvvuide. Sii galget heaitit ja skuvlegoahtit iežaset ja sámiid ja kultuvrralaš gudnejahttima birra, čuokkis, Dákkár roavva boasttugeavaheapmi ii leat min gieđain ja lea boastut bidjat siva sámiid ala das maid rasista láttán bargá diehtemeahttunvuođastis dahje berošmeahttunvuođastis, deattuha duojár Neeta Inari Jääskö.

 

 

Diehtojuohkin guovddáža sávvá

Outi Länsman oaivvilda servodagas unnán máhtu ja danin berrešii leat diehtojuohkinguovddáš čoavddusin.

– Oainnat Suopma muđui ge ii leat stuoris. Go čuožžilit dakkár áššit juohke áidna ášši oktavuođas mat gusket sámiide, de mii reagearet. Muhto manne dakkár unna riikkas galgá leat nu váttis gulahallan, jearaha Outi Länsman.

– Sámedikkis ja muđui ge Sámis eai leat ollu resurssat. Iežan oainnu mielde stáhta berrešii virgádit olbmo dahje ásahit diehtojuohkinguovddáža man bargun lea rávvet daid buot ja buohkaid geat áiggoše geavahit sámekultuvrra, čilge Outi Länsman.

 

– Álo reageret

Diehtojuohkinguovddáš lea dál vuos Outi Länsmana sávaldat. Danin lohká ávkin čájehit vuostehágu.

– Álo galgá reageret. Dán áiggi, go leat sosiála mediat, de dat leat buorren reaidun oažžut oktavuođa njuolga daidda geat dahket juoidá boastut. Nu goit mun dagan, muitala Outi Länsman.

– Juohke áidna háve go mii reageret, de aŋkke váikkuhit veahážiid mielde ášši. Dát leage lávki ovddosguvlui, muitala Outi Länsman.

 

Blokkere áššálaš oaiviliid

Lohká dán háve go válddii oktavuođa Carola Miller niidii gii galgá ovddastit Suoma Miss World-gilvvuin, de ii beassan nu ollu čálašit.

– Go mii leat čállán su Twitterii, ahte dat ii leat riekta maid son dahká, de dat blokkere min čállosiid. Mun in leat akto gii lea dan fuomášan. Dat blokkere buot áššálaš, kritihkalaš oaiviliid, muitala Outi Länsman.

Muhto lohká ii sáhte dadjat lei go son ieš dat vai gii nu eará su ovddas dan dahkan.

– Ná dat čájeha dušše makkár oaivil sis lea ášši ektui, go nie dahket vel, loahpaha Outi Länsman.

 

 

 

 

 

-Almmuhus-