-Almmuhus-
OĐĐASAT– Ii anit ii beatnagiige

– Ii anit ii beatnagiige

-

-

Duos dás ain vásihit ealgabivdit ahte ealggat maid báhčet runodit maŋŋil go leat njuvvon, mannan vahkkoloahpa vásihii Kárášjoga bivdojoavku dán.

Ruoná ealggat

Dakkár ealggaid main biergu runoda dakka maŋŋil go leat njuvvon, gohčodit ruoná ealgan. 

 

Biergu ii dušše runot, muhto maiddái háisugoahtá. Dát dáhpáhuvvá dábálaččat gaskkal 1 ja 3 beaivvi maŋŋil go lea báhččon.

 

Dábálaččat ivdni ja hádja bilida olles goruda, muhto muhtimin sáhttet osiid das geavahit olbmobiebmun.

 

Ealggat runodit fáhkkat, ja hirpmástuhttet dávjá bivdiid ja njuvviid.

 

Finnmárkkuopmodaga loguid mielde lohkkojedje 2008 ja 2011 gaskkal oktiibuot 3109 ealgga, 35 dain šadde bálkestuvvot go šadde ruonán.

 

Rávis eallit dávjjit runodit go nuorra eallit, ja varis ealggat dávjjit go njiŋŋelasat.

 

Dál ii leat vuos albma čilgehus dasa go muhtin ealggat runodit, muhto FeFo bealis geahččalit systemahtalaš registreremiid bokte gávdnat dasa čilgehusa.

 

Álggus áigot kártet runodit go Tromssa ja Finnmárkku ealggat dávjjit go muđuid Norggas.

 

Gáldu: FeFo

– Lei gal ruškes ealga muhto šattai ruonán go njalddiimet, muital Kjell Magne Grønnli, ealgga birra man mannan lávvardaga báhče Iškoras siste.

 

– Ii oaččo beatnagiige addit

Grønnli jođiha bivdojoavkku mas lea bivdoguovlu Gámehiseatnamis Kárášjogas, sin joavku dat bážii ge dán ealgga.

Son muitala iežaset fuomášan ahte biergu runodii vajot njalde náhki eret.

– Njuovaimet dan náhkki eret, riŋgiimet biebmobearráigehččui ja šibitdoavttir bođii geahččat, nu mo joavddai dohko de lohká dát dat ii gal leat olbmo borramuš, it ge oaččo beatnagiige addit gal, muital Grønnli.

 

Dolvot obban meahccái

Govas ii dovdo ruonáivdni nu bures.

– Govas ii varra dovdo gal, muhto go livččet oaidnán dan ealgga de oainnášit ahte das lea ruoná ivdni ja ikte go luiten jorri sisa de bohčásii doppe čoarbeale siste maid ruoná ivdni, čilge son ja beanta nirvu.

Odne áigot ealgga doalvut meahccái obban, go das ii anihan mihkkege borramuššan.

– Doppe gal lottit ja guovža čorgejit dan eret.

 

Ožžot ođđa báhčit

Bivdit vásihit duos dás ahte ealgabiergu runoda ja go dat dáhpáhuvvá de das lea maid ekonomalaš bealli.

Ealgabivdit leat oainnát máksán vai besset báhčit ealgga, dasa lassin šaddet vel biergohatti máksit, jus biergu šaddá ruonán, de ii anit dat.

– Dán ealgga ovddas eat dárbbašan gal máksit go gieldda bealis dohkkehit ahte dát ii gula dábálaš bivdui. Mii oažžut báhčit fas eará ealgga ja sávvamis dat ii maid leat ruoná.

(Ášši joatká gova vuolábealde)


RUONÁ: FeFos lohket gaskkal guhtta ja logi ealgga šaddat ruonán Finnmárkkus jahkásaččat.
Inga Marie Guttorm

FeFo ávžžuha bivdiid dieđihit

Finnmárkkuopmodaga (FeFo) meahcastanhálddašeaddji Anders Aarthun Ims lohká Finnmárkkus jahkásaččat leat gaskkal 6 ja logi ealgga mat šaddet ruonán, muhto dat rievddada veahá.

Dat mearkkaša ahte birrasiid proseantta buot ealggain mat goddojit šaddet ruonán.

– Dássážii dán jagi ii leat midjiide dieđihuvvon eará go okta dákkár ealga, ja dat lea Grønnli bivdojoavku mii lea dan dieđihan, muitala Ims.

Ims lohká ahte FeFo bealis háliidit ahte bivdit dieđihit sidjiide jus vásihit ahte ealgga biergu runoda.

– Go oažžut dieđu de sáddet bivdiide skovi man dáhttut deavdit. Dáid bokte geahččalat hahkat eanet dieđuid ruoná ealggaid birra, go dássážii gávdno unnán diehtu das manne muhtin ealggat šaddet ruonán go njuvvojit.

 

Eai dárbbaš máksit

Ims čilge ahte bivdojoavkkut eai dárbbaš máksit daid ruoná ealggaid ovddas, maid sidjiide dieđihit.

– Muhto dalle ferte riekta dieđihuvvon ja dat ferte vel dárkkistuvvon šibitdoaktára dahje biebmobearráigeahču bealis, čilge Ims.

Dattege ii leat dadjon ahte bivdit besset ođđa ealgga báhčit:

– Muhtin gielddat dohkkehit ruoná ealggaid leat oassin dan earrái masa gullet eallit mat báhččojit olggobeallái dábálaš bivddu. Dalle ožžot bivdit automáhtalaččat ođđa ealgga báhčit. FeFo bealis eat sáhte gal automáhtalaččat addit lobi ođđa ealgga báhčit buohkaide geat ruoná ealgga báhčet, muhto bivdiin lea vejolašvuohta ohcat lobi liigeealli báhčit.

 

Ávvir ii fáhten Biebmobearráigeahču Annveig Nordsletta ságaide dán áššái.

 

 

 

-Almmuhus-