-Almmuhus-
OĐĐASATEvttot Gollegiela vuoiti 

Evttot Gollegiela vuoiti 

Journalista

-

-

Gollegiella – Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi geigejuvvo 2024 čavčča, dál bivdet nammadit kandidáhtaid.

Giellabálkkašupmi geigejuvvo oktanuppelogát geardde golggotmánu 22. beaivvi 2024. Geigejupmi dáhpáhuvvá Suoma, Norgga ja Ruoŧa beale sámi áššiid ovddasvástideaddji ministariid ja sámediggepresideanttaid čoahkkimis mii dollojuvvo Oslos. Giellabálkkašupmi geigejuvvo ovttaskas olbmuide dahje organisašuvnnaide geat leat erenoamážit áŋgiruššan ovddidit sámegielaid.

Gollegiella – Davviriikkalaš sámi giellabálkkašumi leat Norgga, Ruoŧa ja Suoma sámi áššiid ovddasvástideaddji ministarat ja dán golbma riika sámediggepresideanttat ásahan. Bálkkašupmi geigejuvvo juohke nuppi jagi, ja geigejuvvui vuosttaš geardde 2004:s. Giellabálkkašupmi lea 15 000 euro.

Giellabálkkašumi ulbmil

Giellabálkkašumi ulbmil lea váikkuhit sámegiela ovddideapmái, ovdánahttimii ja seailluheapmái Norggas, Ruoŧas, Suomas ja Ruoššas.

Ovddeš vuoitit:

2022 ​Davviriikkaid sámi giellabálkkašupmi – Gollegiella 2022 geigejuvvo professor emeritus Ole Henrik Maggai. Son lea iežas eallinagi giellaáŋgiruššama bokte čájehan sámiide ja olgomáilbmái ahte sámegielas lea árvu, ja ahte sámegiella lea ealli giella.

2020 Dán jagi bálkkašumi juogadeaba Ellen Pautamo gii lea ovddidan sámegiela gáiddusoahpahusa, ja Jonar Thomasson, gii lea čohkken ja gaskkustan máttasámegiela ja máttasámegiel máidnasiid.

2018 Karin Tuolja Johkamohkis eret Ruoŧas ja Jekaterina Mechkina Murmánskkas eret Ruoššas oažžuba davviriikkalaš Gollegiella giellabálkkašumi 2018:s.

2016 2016 Gollegiella bálkkašupmi juhkkui njealljásii. Máret Steinfjell ja Inga Márja Steinfjell oaččuiga bálkkašumi earret eará iežaska lullisámi hupmanšovva Steinfjell & Steinfjell ovddas. Kirsi Paltto ja Jan Skoglund Paltto ges oaččuiga bálkkašumi sudno ollu jagiid barggu ovddas ovddidit davvi-, julev-, ja lullisámi sámegielaid.

2014 Ledje golbma Gollegiellabálkkašumi vuoiti 2014:s. Sámegieloahpaheaddji ja dutki Mikael Svonni, girječálli Kerttu Vuolab ja nuortalašgiela oahpaheaddji Seija Sivertsen ožžo Gollegiellabálkkašumi 2014:s.

2012 Divvun ja Giellatekno Romssa Universitehtas ja Aleksandra Andrejevna Antonova ja Nina Jeliseevna Afanasjeva ožžo 2012 giellabálkkašumi. Antonova ja Afanasjeva oaččuiga bálkkašumi go leaba guhká bargan bajideame Gielddasámegiela árvvu go soai leaba čállán girjjiid, jorgalan sámegillii ja sámegielas, dasa lassin leaba ortográfalaš gažaldagaiguin bargan. Divvun ja Giellatekno oažžu bálkkašumi go lea geavahišgoahtán ođđaáigásaš teknologiija vai sámi geavaheddjiide leat geavahanláhkái neahtas sihke riektečállin- ja divvunprográmmat, bagadusat ja sátnegirjjit.

2010 Guokte sámi nissona, Máret Sárá, Kárášjogas ja Lajla Mattson Magga, Guovdageainnus, juogadeigga 2010 giellabálkkašumi. Sárá lea ovddidan davvisámegiela oahpaheaddjin, journalistan ja girječállin ja son lea čállán oahppogirjjiid ja čohkken sihke stohkosiid ja sátnevádjasiid girjin. Mattson Magga lea barggustis bokte gáhtten, oahpahan ja ovddidan lullisámegiela. Son lea čállán lullisámi sátnegirjjiid, čáppagirjjálašvuođa- ja fágagirjjiid, ja lea dasa lassin jorgaladdan ja čohkken giellateavsttaid. 

2008 Sámi Siida Ohcejogas Suomas ja Henrik Barruk Straejmies Ruoŧas juogadeigga 2008 jagi bálkkašupmi. Sámi Siida oaččui bálkkašumi danin go sii leat 1970-logu rájis bargan sámegiela sajádaga nannemiin Ohcejoga gielddas. Henrik Barruk lea guhká bargan upmisámegiela dokumenteremiin ja ealáskahttimiin. Vuosttaš čállagat mat prentejuvvojedje 1600-logus ledje čállojuvvon ubmisámegillii, earret eará okta ABC-girji.

2006 Harald Gaski ja Jouni Moshnikoff oaččuiga 2006 giellabálkkašumi. Jouni Moshnikoff (1940-2012) gudnejahttojuvvui go lea nu guhká ja garrasit bargan nuortasámegiela ovddidemiin. Harald Gaski lea dahkan viiddes giellaovddidanbarggu ja lea iežas dutkama bokte leamaš veahkkin loktet stáhtusa sámegielat girjjálašvuođas.

2004 Ella Holm Bull ja Anarâkielâ servi (anársámegiellasearvi) ožžo easka ásahuvvon davviriikkalaš sámegiellabálkkašumi Gollegiella jagis 2004. Ella Holm Bull (1929-2006) ražai eallinagi lullisámegiela ovddidemiin. Su ulbmil leai loktet giela geavaheami sihke njálmmálaš ja čálalaš giellan. Anarâkielâ servi lea dan rájis go searvi ásahuvvui Anáris jagis 1986 garrasit bargan anársámegiela ealáskahttimiin. Gáldu: Norgga Ráđđehus

Gii sáhttá bálkkašumi oažžut

Giellabálkkašupmi juhkkojuvvo ovttaskas olbmuide, servviide ja organisašuvnnaide mat leat mearkkašahtti láhkái áŋgiruššan ovddidit, ovdánahttit dahje seailluhit sámegiela. Giellabálkkašupmi sáhttá juolluduvvot viidát iešguđetlágan doaibmasurggiide. Bálkkašumi sáhttá juogadit máŋgga vuoitái.

 – Mii bovdet ovttaskasolbmuid, organisašuvnnaid, ásahusaid ja eiseválddiid miehtá sámi guovllu árvalit giellabálkkašumi vuoiti. Sádde gitta guovtti siidosaš čálalaš evttohusa oktan ákkastallamiin, čállá Gielda- ja guovlodepartemeantta seniorráđđeaddi Hilde Greve Mo preassadieđáhusas. 

-Almmuhus-