-Almmuhus-
-Almmuhus-
OĐĐASAT– Eise­válddit vuoruhit sámi heahte­guovddáža 

– Eise­válddit vuoruhit sámi heahte­guovddáža 

-

-

– Stáhta lea duođas vuoruhišgoahtán sámi heahteguovddáža ásaheami go sáddejedje mannan maŋŋebárgga guokte stáhtačálli Kárášjohkii gullat mo bargguin manná, lohká NASAK jođiheaddji May Helen Schanche.

Mánáid- ja bearašdepartemeantta stáhtačálli Trine Fagervik ja Gieldda- ja guovlludepartemeantta stáhtačálli Nancy Porsanger Anti ledje bovden oassálastiid čoahkkimii Kárášjohkii ságastallat sámi heahteguovddášfálaldaga Finnmárkkus. Sii ledje: Kárášjoga gielda, Guovdageainnu suohkan, Deanu gielda, Unjárgga gielda, Porsáŋggu gielda, Nationálá sámi gealboguovddáš (NASAK), Sámediggi ja Romssa ja Finnmárkku Stáhtahálddašeaddji. 

– Mii diehtit ahte sámi álbmot vásiha eanet veahkaválddálašvuođa servodagas go earát. Lea hui duođalaš ášši ahte sámi álbmogis ii leat lagas heahteguovddášfálaldat. Danin lei midjiide dehálaš fitnat dáppe gullamin mo heahteguovddáža ealáskahttinbargu ovdána. Leamaš ávkkálaš gullat maid gielddat jurddašit dán barggu birra ja makkár doarjaga sii dárbbašit stáhtas ásahan dihtii ovttadássásaš fálaldaga sámi álbmogii, lohká stáhtačálli Trine Fagervik.

Ruhtadeapmi gullá gielddaide áimmahuššat

Stáhtačálli Trine Fagervik lohká ahte gielddain lea ovddasvástádus ruhtadit heahteguovddášfálaldaga. Lohká dál lea Bufdir juolludan doarjjaruđaid Kárášjoga gildii vai sáhttá čađahit prošeavtta ođđasit. 

DEHÁLAŠ ÁŠŠI: Gieldda- ja guovlludepartemeantta stáhtačálli Nancy Porsanger Anti ja Mánáid- ja bearašdepartemeantta stáhtačálli Trine Fagervik leaigga boahtán Kárášjohkii ságastallat sámi heahteguovddáža ásaheami birra.  Trine Fagervik ja Nancy Porsanger Anti. Govva: Astrid Helander
DEHÁLAŠ ÁŠŠI: Gieldda- ja guovlludepartemeantta stáhtačálli Nancy Porsanger Anti ja Mánáid- ja bearašdepartemeantta stáhtačálli Trine Fagervik leaigga boahtán Kárášjohkii ságastallat sámi heahteguovddáža ásaheami birra. Trine Fagervik ja Nancy Porsanger Anti. Govva: Astrid Helander

– Árabut dán dálvvi digaštalle olbmot geassá go stáhta ruovttoluotta juolluduvvon ruđaid. Dál lea bargu jođus ja prošeaktajođiheaddji virgáduvvon. Oktiibuot lea sáhka 1.3 miljovnna kruvnnas ja das 800 000 prošektii mii dál álggahuvvo. Ráđđehusas lea stuorra vuordámušat gielddaide. Stáhta čuovvola barggu Bufdir bokte, lasiha Trine Fagervik.

Sáhka galgá go heahtteguovddášláhka ođasmahttot

Gielda mearrida ieš makkár heahteguovddášfálaldaga sii ostet iežaset ássiide. 

– Lea dehálaš deattuhit ahte olbmot sáhttet ieža friija válljet makkár heahteguovddážii sii háliidit, muhto ferte maid muitit ahte dál lea sáhka ođasmahttit heahtteguovddášlága,  lasiha Gieldda- ja guovlludepartemeantta stáhtačálli Nancy Porsanger Anti.

Stáhtačálli Trine Fagervik muitala ahte heahteguovddášlága ođasmahttinbargu lea aiddo álggahuvvon. Lohká dehálaš oassi dán barggus lea dárkkistit makkár fálaldaga sámi álbmogii fállojuvvo.

– Otná čoahkkimis oaččuimet olu evttohusaid dán bargui, sihke giela ja kultuvrra dáfus, muhto maid geavatlaš ášši nu go sáhttu. Dán vuoru lei vuos dát čoahkkin  gullan dihtii mo manná bargguin ásahit heahteguovddáža, lohká  stáhtačálli Trine Fagervik.

Fállat buoret heahteguovddáža 

Mánáid- ja bearašdepartemeantta fágaorgána, Bufdir, man ovddasvástádus lea stáhta mánáid- ja bearašsuodjaleamis, lei sádden ovtta áirasa Kárášjohkii.

DOARJU: BUFDIR áirras Ina Storkjørren Vetrhus. Govva: Astrid Helander
DOARJU: BUFDIR áirras Ina Storkjørren Vetrhus. Govva: Astrid Helander

– Dál leat mii bargamin cegget fas prošeavtta julggiid ala. Lea juo dahkkon buorre ovdaprošeakta ja dál lea áigumuš gávdnat buoret čovdosa vai nagodat fállat buoret heahteguovddášfálaldaga sámi álbmogii Sis-Finnmárkkus, lohká Bufdir bargi Ina Storkjørren Vetrhus.

Ássanbáiki ii galggašii hehttet veahki oažžumis

Sámedikki politihkalaš ráđđeaddi Anne Toril Eriksen Balto lohká Sámedikki bealis lea dehálaš ahte prošeakta boađášii johtui ja dan leat sihke gielda ja departemeanta bures dorjon. Lohká nu mo dilli dál lea, de ii leat buohkain dakkár fálaldat lahka iežaset orrunbáikki. Balto lohká lea hui soaittáhagas man láhkai olbmot ožžot ávkki dan fálaldagas. Ovdamearkka dihtii Kárášjogas lea lagamus heahteguovddášfálaldat Hámmerfeasttas go Kárášjoga gielda ja eará gielddat ostet Hámmerfeasttas dan bálvalusa mii sis váilu.

POLITIHKALAŠ DEADDU: Sámedikki ovddastii Sámedikki politihkalaš ráđđeaddi Anne Toril Eriksen Balto. Govva: Astrid Helander
POLITIHKALAŠ DEADDU: Sámedikki ovddastii Sámedikki politihkalaš ráđđeaddi Anne Toril Eriksen Balto. Govva: Astrid Helander

– Midjiide lea dehálaš oažžut buori heahteveahkefálaldaga sámi álbmogii olles riikkas. Dat ferte boahtit ovdan ođđa heahteguovddášlágas. Dieđusge áigu Sámediggi ráđđádallat go láhkabargu joavdá nie guhkás, lohká Anne Toril Eriksen Balto.

Ruhta mearrida

Heajos ruhtadili geažil jagi 2019 fertii Kárášjoga gielda heaittihit sámi heahte- ja inseastaguovddáža Kárášjogas ja oastigoahtit bálvalusa Hámmerfeastta gielddas. Kárášjoga gieldda direktevra Kurt Maurstad lohká gielda váillaha sámegiel heahteguovddáža gos olbmot besset gulahallat sámegillii. 

– Mii leat olu ovttasbargan Bufdir mánáid- ja nuoraiddirektoráhtain. Dál lea maid mánáid- ja bearašdepartemeanta  searvan dasa. Mis lea badjelis dásis buorre doarjja, ja lea stuorra vejolašvuohta fidnet sámi heahteguovddáža deike. Dán jagi ruhtada stáhta dan prošeavtta. Mis lea ovdaprošeakta gárvvis, muhto pandemiija bissehii bargguid, lohká Maurstad.

GALGÁ LEAT DAT FÁLALDAT: Kárášjoga gieldda direktevra Kurt Maurstad lohká son ii duostta velá luohttit stáhtačálli lohpádusaide. Easkka dalle go ruđat bohtet ásahit ođđa heahteguovddáža sámi álbmogii. Govva: Astrid Helander
GALGÁ LEAT DAT FÁLALDAT: Kárášjoga gieldda direktevra Kurt Maurstad lohká son ii duostta velá luohttit stáhtačálli lohpádusaide. Easkka dalle go ruđat bohtet ásahit ođđa heahteguovddáža sámi álbmogii. Govva: Astrid Helander

Mii guoská heahteguovddáža boahttevaš ruhtadillái, de lohká son ahte ii duostta jáhkkit eiseválddiid lohpádusaide go dávjá geavahit sániid: «lea gieldda ovddasvástádus» go lea sáhka ruđas.

Maurstad dovddasta ahte Kárášjoga gielda ii nagot ieš cegget heahteguovddáža. 

NASAK mielde

NASAK ja Sis-Finnmárkku Bearašsuodjalanjođiheaddji May Helen Schanche ja Olaf Trosten  lea NASAK ossodaga jođiheaddji. Muitaleaba sudno mielas lei hirbmat buorre čoahkkin go buot oassálastit čájehedje stuorra áŋgiruššama. 

NASAK ja Sis-Finnmárkku Bearašsuodjalanjođiheaddji May Helen Schanche ja Olaf Trosten  lea NASAK ossodaga jođiheaddji. . Govva: Astrid Helander
NASAK ja Sis-Finnmárkku Bearašsuodjalanjođiheaddji May Helen Schanche ja Olaf Trosten  lea NASAK ossodaga jođiheaddji. . Govva: Astrid Helander

– Lea hirbmat dehálaš ahte olbmot áŋgiruššet vai oažžut buoremus fálaldaga sámi álbmogii Sis-Finmárkkus. Ii mihkkege mearriduvvon čoahkkimis, earret dan ahte prošeakta galgá čielggadit ášši buorebut mo Kárášjoga gielda berrešii čoavdit ovddasvástádusa heahteguovddáža ektui, lohká NASAK ossodat jođiheaddji Olaf Trosten. 

Vuoruhit heahteguovddáža

NASAK jođiheaddji May Helen Schanche illudii go stáhta lei sádden guokte stáhtačálli ja Bufdir áirasa.

–  Go guovddáš eiseválddit sáddejit ovddasteaddjiid deike, de čájeha ahte dát ášši vuoruhuvvo. NASAK áigu dieđusge fágalaččat veahkehit gielddaid ovttasbarggu bokte vai sámi álbmot ge oččošii ovttadássásaš fálaldaga.  Heahteguovddážiin berre maid leat dárbbašlaš gelbbolašvuohta sámi áššiid birra, lohká NASAK jođiheaddji May Helen Schanke. 

Son lohká leat dehálažžan ahte heahteguovddážat miehtá Norgga maid buoridit fálaldaga sámi álbmogii go sámit ásset miehtá riikka ja sis lea vuoigatvuohta oažžut ovttadássásaš fálaldaga.

-Almmuhus-