-Almmuhus-
OĐĐASATČoahkkimis dušše lasihedje Fieddarii boazologu 339 heakkain

Čoahkkimis dušše lasihedje Fieddarii boazologu 339 heakkain

-

-

Boazodoallostivra gávnnai Fieddarii guohtumiid 339 ­bohccui fágalaš árvvoštallamiid haga. 

Fieddaris eai leat losson bohccot badjelmeari ollu ja boazodoallo­stivrra áššebáhpiriin boahtá ovdan ahte gaskamearálaš miessedeaddu lei 17,26 kilo. Dat lea áibbas vuolá­geahčen dan mearriduvvon deattu mii čujuha lea go doallu ekologalaččat ceavcil vai ii.

Vaikko boazodeattut leat dan muttus vuollin, de lasihii boazodoallo­stivra diibmá, ovdalaš juovllaid, alimus boazologu 339 heakkain Fieddara giđđaellui.

 

Fieddara jođiheaddji Per Johnny Skum lohká ártegin go boazo­doallostivra ii váldde oktavuođa orohagain ja čilge manne dákkár mearrádus lea dahkkon.

– Mun in dieđe manne midjiide leat lasihan boazologu. Mun lean gal gullan muhtimiin geat leat oaidnán báhpiriid ahte dat lea dahkkon, muhto orohahkii ii leat boahtán mihkke dieđuid dan ­birra, dadjá son. 


Imaštallá: Fieddara ovdaolmmoš, Per Johnny Skum, imaštallá go bajimus boazolohku lasihuvvui, ja orohahkii ii leat dieđihuvvon das mihkkege. 
Vuorkágovva: Anne Marie Therese Eira Kemi

 

Divvut boasttuvuođaid

Boazodoallostivra čállá mearrádusas ahte áššemeannudeapmi lea leamašan boastut, ja dan sivas lasihuvvo boazolohku Fieddaris 5239 heggii.

Áššebáhpiriin boahtá ovdan ahte lea okta siidaoassi mas lea lasihuvvon boazolohku.

Fieddara ovdaolmmoš muitala sin bivdán oažžut lasihuvvot boazologu 5500 heggii, dalle go vuolidan mearrádus bođii, muhto ­dalle eai boazodoallostivrras mieđihan lasihit logu.

– Mu mielas gal lea oalle ártet go dál leat sáhttán lasihit logu, muhto eai dalle go mii ozaimet. Sii dadje dalle ahte min guohtun­eatnamat eai gierdda go 4900 heakka, dadjá Skum.

 

– Čálus ii doala čázi

Boazodoallostivra čállá mearrádusas ahte boazolohku lasihuvvo vai orohagas lea einnostahttivuohta, nu ahte sihke orohat ja siiddat dihtet mii lea mearriduvvon bajimuš boazolohku orohahkii.

Boazologu ii sáhte lasihit go ii addo vejolašvuohta lágas, muhto go lea leamašan boasttuvuohta áššemeannudeamis, de lasihuvvo boazolohku Fieddaris.

Per Johnny Skum imaštallá go boasttuvuođaide ii leat orohagas alddis mihkke dadjamušaid.

– Mun gal háliidan jearrat ­manne orohagas ii leat leamaš mihkke dadjamušaid, jus fal boasttu­vuođat leat leamaš dahk­kon, dadjá son ja joatká: 

– Diet čálus ii oro doallame čázi ja ii oro mu mielas jierpmálaš jurddašanvuohki loktet logu, go ieža dadje ahte mis leat beare ollu bohccot. Jus leat boasttuvuođat dahkkon, manne de eai boađe daid muitalit orohahkii?

 

Lea sáddejuvvon orohahkii

Eanandoallodirektoráhta doaibmi sekšuvdnajođiheaddji Asbjørn Kulseng dadjá mearrádusa sáddejuvvon orohahkii ja dadjá ártegin go orohatjođiheaddji ii leat oaidnán mearrádusa.

Son áigu iskat manne diehtu ii leat mannan jođiheaddjái.

– Sáhttá šaddan boasttuvuohta nu ahte diehtu lea mannan eará olbmui go jođiheaddjái. Mii lávet sáddet diekkár dieđuid orohat­čállái dahje eará oktavuođaolbmui. Mii iskat dán ja divvut jus lea dáhpáhuvvan boasttuvuohta, ­dadjá son.

 

Eai ráhkat saji ođđa olbmuide

Ávvir jearrá leat go láhčimin saji eambbo olbmuide orohahkii go nie lasihit logu.

Dan ii loga ­Kulseng sin bargamin. 

– Boazolohku lasihuvvo danne go dáhpáhuvai boasttuvuohta dalle go boazodoallostivra vuosttaš geardde meannudii boazologuid. Dalle lonuhuvvui jođiheaddji ­ovtta siidaoasis Fieddaris, ja sutnje biddjui boastu boazolohku. Siidaoasis ledje eambbo bohccot go dat man vuođul unnideapmi rehkenastojuvvui ja danne lea boazo­doallostivra dál lasihan ja njulgen dán siidaoasi boazologu, dadjá Kulseng ja joatká: 

– Go boazodoallostivra meannudii ášši, de eai geahččan dan 4900 logu, muhto baicca rehkenaste daid loguid oktii mat buohkain ledje ja nu bođii ođđa lohkku 5239 ovdan. Danne fertii bajit boazolohkku rievdaduvvot.

 

Deattut mearridit

Boazodoallostivra lea mearrádusas dadjan ahte Fieddaris galgá čuovvut ovdáneami hui vuđolaččat dan vihtta boahtte jagi, ja dan vuođul geahččat galgá go rievdadit boazologu orohagas.

Kulseng dadjá ahte earret eará ealáhat ja misiid njuovvandeattut mearridit lea go ekologalaš doallu vai ii. 

– Boazolohku lea hui váttis ­fáddá. Dat lea váttis dadjat mii lea orohagaid optimála lohkku. Dat ferte dušše čuovvut ovdáneami ja nu veardidit lea go rievttes boazo­lohku vai ii.

Kulseng dadjá sin čuovvut boazo­doallodieđáhusaid ja njuov­vandeattuid vuđolaččat ja daid vuođul veardidit lea go orohagain beare alla boazolohku. 

– Dán áššis lea boazosápmelaččaid einnostahttivuohta leamaš dehálaš. Orohat ii leat bargan maidege boastut, boasttuvuohta lea dahkkon hálddahusas. Ja vaikko Fieddaris lea dál lasihuvvon boazo­lohku, de ii leat sihkar ahte lea diet lohkku mii galgá sis leat agibeaivvi.

 

Buorit bohccot

Vaikko Per Johnny Skum imaštallá ge mearrádusa, de ii loga eahpidit ahte orohat gierdá dan 339 lassi bohcco.

Nu go áššebáhpiriin ge boahtá ovdan, de leat orohaga deattut vuollin, muhto liikká sisk­kobealde daid deattuid mat leat biddjon rádjin vai doallu lea ekologalaš. 

– Mis eai leat heitot miesse­deattut, ja bohccot gal leat buorit. Orohat gal soaitá gierdat vaikko man ollu eambbo go dan máid dál leat mearridan, go doppe eai leat lohkkon visot bohccot. Mun in dieđe juste dál man galle bohcco mis leat. Jus eallu lea ovdameark­kadihte 10.000 ja deattut leat nu go leat, de gal gierdá ollu stuorit logu, dadjá Skum ja lasiha:

– Jus mis lea boazolohku badjel dan mearriduvvon logu, de in dieđe man ollu badjel dat lea.

 

Buohkat čuvvon mearrádusa

Kulseng muitala buot siidaosiid Fieddaris vuolidan boazologu gorre­logu mielde, seamma stuora proseanttain, ja ii loga 339 heagga­lasiheami váikkuhit oktiige orohagas. 

– Go rievdadedje ovtta siida­oasi logu, de ii mearkkaš dat ahte ovttas ge lassána boazolohku. Buohkat čuvvo vuolidan mearrádusa ja Fieddara rievttes boazolohku lea de 5239.

 

Guohtumat

– Gos dii guohtumiid gávnnaidet dán lasiheapmái, go lea jo 90-logus daddjon ahte Fiettar ii gierdda go 4900 heakka?

– Go buohkat leat čuvvon vuoli­dan gáibádusa, de eai leat Fieddaris leamaš 4900 bohcco, muhto 5239. Ja dál lea orohaga lohkku rievdaduvvon dan rievttes lohkui, vástida Kulseng. 

– Ja de ferte veardiduvvot boaht­te áiggis lea go ekologalaš guoddevaš lohkku vai ii, joatká son. 

– Jovsset Ánte Sara orohat, Fálá, lea seamma johttingeainnu alde go Fiettar. Ii go čállinbeavdeguoras sáhte sutnje maid gávdnat guohtumiid ja lasihit boazologu? 

Kulseng lea guhká jaska ovdal ­vástida: 

– Dat lea Fieddara ágga mii lea nu earenoamáš, ja mii eat leat gávdnan eará áššiid mat sulastaht­tet dán ášši. Ja nu ii sáhte Jovsset Ánte Sara ášši buohtastahttit dáinna áššiin. Fieddaris leat buohkat doahttalan boazologu vuolidan gáibádussii, dan ii leat Sara ­dahkan, loahpaha Kulseng. 

-Almmuhus-