– Dehálaš áššit báhcet go mii eat leat fámus

Daiguin sániiguin rabai Norgga Sámiid Riikkasearvvi jođiheaddji, Aili Keskitalo, riikačoahkkima mannan bearjadaga Áhkunjárggas dahje Narvikas. Son lohká sámepolitihka rahčat vuostebiekkas dál.

Keskitalo cuiggodii garrasit Bargiidbellodaga, sihke sámediggejoavkku ja ráđđehusjoavkku. Son oaivvilda ahte sámepolitihkka dál rahčá vuostebiekkas ja ahte Bargiidbellodaga guovddáš eiseválddit maŋidit dehálaš áššiid, dahje válljejit dakkár čovdosiid mat NSR mielas eai leat govttolaččat.
 – Namuhan minerálalága, Riddoguolástanlávdegotti, Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna, Sámi vuoigatvuođalávdegotti – ii oktage dáin áššiin leat ovdánan áktánasat ovddit riikkačoahkkima rájes. Lea dego mii dál fertet velggiid máksit ovddeš vuoittuin. ”Sámit leat doarvái ožžon”, láve gullostit, dávjá Finnmárkkulága oktavuođas. Muhtumin šaddá midjiide iežamet olbmuide váttisin čilget makkár buriid mii leat rievtti mielde olahan, dajai Keskitalo sártnistis.

Gáibádusaid bidjat
Keskitalo jáhkká ahte dát lea danne go Bargiidbellodat dál jođiha sihke Sámedikki ja ráđđehusa, ja danne go Sámediggeráđđi beare dávjá ferte vuollánit ja dohkkehit ráđđehusa áigumušaid.
 – Lea dego dál áigot ráŋggáštit ja bissehit min, ja go Sámedikkis ii leat doarvái deaddu ráđđehusa vuostá, de ii ovdán mihkkege, dadjá Keskitalo.
NSR jođiheaddji mielas lea dát váidalahtti, muhto son diehtá maid ahte muhtun áššiiguin ádjána ja daiguin ferte bargat máŋgga buolvva badjel.
 – Muhtumin mii fertet mohkastit, muhto mii eat goit vuollán ja mii áigut bargat viidáseappot nu movt ovdal leat bargan. Dál lea min hástalus leat gozuid alde ja bidjat gáibádusaid sihke Sámedikki ráđđái ja ráđđehussii, lohká Keskitalo.
– Álo leamaš vuostebiekkas
Sámediggepresideanta, Egil Olli, ii váldde NSR moaitámušaid oba duođasge, muhto lohká gal ipmirdit dan ahte opposišuvdna ferte juoidá goit moaitit ja dohkkeha dan.
 – Sámepolitihkka gal lea álohii leamaš vuostebiekkas ja ii leat goassege leamaš álki jođihit dán, muhto dát ii mávsse ahte mii Bargiidbellodagas eat leat bargan maidege ovddidit dan. Mii han leat bargan NSR:in rahpasit ovttas sámepolitihkas, ja mun in dieđe manne son moaitá min ná. Lea várra danne go sus ii leat eará maid moaitá, muhto in jáhke sus lea makkárge vuođđu daidda moaitámušaide, dadjá Olli.

– Badjelgehččet min
NSR jođiheaddji atná maid unohassan go ráđđehus ja Norgga eiseváldi ii leat sádden ovttage olbmo čuovvut Sámedikki nubbin stuorámus bellodaga riikačoahkkima.
 – Mii leat bovden sámi áššiid stáhtačálli Raimo Valle, muhto son ii leat boahtán. Go juo son ii boađe, de livčče goit jullon muhtun hálddahusbargi juobe sáddet deike. Dát duođašta makkár badjelgeahččanvuohta sis lea ja ahte eai ane min árvvus. Sii eai beroš sámi áššiin dál, go sii leat goit álo boahtán ovdal, dadjá Keskitalo.
Bargiidbellodat lei gal fitname vuosttaš beaivvi riikačoahkkimis, go Sámedikki ráđđelahttu Vibeke Larsen doalai oanehis sártni ja geigii rásiid Keskitaloi.

Ii lean vejolašvuohta
Sámi áššiid stáhtačálli, Raimo Valle, lohká ahte ii leat vuoiggalaš čuoččuhus maid Keskitalo ovddida riikačoahkkimis.
 – Mis ii leat vejolašvuohta čuovvut buot sámi organisašuvnnaid riikačoahkkimiid, ja mun in dohkket dán čuoččuhusa go mii han gal leat leamaš NSR riikačoahkkimiin ovdal, maiddái dán áigodagas go mun lean leamaš stáhtačálli, lohká Valle. Son ii dieđe gal juste manne hálddahusa bealis ii leat oktage riikačoahkkima čuovvume.

– Buoret go
goassege ovdal
Valle lohká maid ahte dál go Bargiidbellodat stivre sihke Sámedikki ja ráđđehusa, de lea sápmelaččain ollu buoret vejolašvuohta váikkuhit Norgga sámepolitihka.
 – Sáhttá baicce jearrat movt son sámepolitihkain manašii dál jus NSR:s livččii fápmu? In leat gal ovttaoaivilis dasa ahte sámepolitihkka ii ovdán, ovdamearkka dihte sáhttá geahččat man bures manná sámi giellaáššiiguin, man buorre minerálaláhka mis lea dál, mii lea okta dain buoremusain máilmmis ja erenoamážit Finnmárkkus ja man ollu buoret vejolašvuohta sápmelaččain lea váikkuhit stivrejumi dál go ovdal, lohká Valle. Son lohká maid ipmirdit ahte NSR ii leat duhtavaš Sámi vuoigatvuođalávdegotti bargguin, go dainna leat ádjánan veaháš, muhto son lohká dál ráđđehusa gearggus álggahit čavčča mielde konsultašuvnnain dán áššis.

Valle oaivvilda diehtit manne Keskitalo nu láittii sin rahpansártnis riikačoahkkimis.
 – Ádden bures ahte ferte hástalit NSR miellahtuid, go oaidná man bures mii stivret sámepolitihka dál, loahpaha Valle.

Lasit: Facebook del.icio.us Digg StumbleUpon Twitter